Tersanecilik Anadolu’da 600 yıllık bir gelenektir. İlk tersane 1390 yılında Gelibolu’da Osmanlı İmparatorluğu zamanında kurulmuştur. Taşları günümüze kadar varlığını korumuş olan Haliç Tersanesi 1455’te Fatih Sultan Mehmet tarafından kurulduğunda, Türk tersaneleri dünyanın en büyük tersaneleri olarak anılmaktaydı. Cumhuriyetin kurulmasıyla beraber tersaneciliğe ayrı bir önem verilmiş, Boğaz ve Haliçte yoğunlaşmış olan tersaneler 1969’da Tuzla Aydınlı koyuna taşınmıştır.
Geleneksel üretim teknikleri ile modern teknolojiyi, eğitimle beraber aynı potada eriterek gelişimini sürdüren Türk gemi inşa sektörü 1990’ların başından beri uluslararası bilinilirliği olan bir marka haline gelmiştir.
Türkiye’de 77adet faal tersane bulunmaktadır. Bunlardan 74tanesi özel sektöre, 3 tanesi de Türk Silahlı Kuvvetlerine aittir. Sektör; yatlardan mega yatlara, yelkenlilerden balıkçı teknelerine, kimyasal tankerlerden kuru yük gemilerine kadar çok geniş ürün yelpazesine sahiptir. Ayrıca, gemi bakım ve onarım hizmeti de sektörün önemli gelir kaynaklarındandır. Türk tersaneleri Tuzla, Marmara, Karadeniz ve Akdeniz bölgelerinde bulunmaktadır.
Türk özel sektör tersaneciliği günümüzde 4.4 milyon DWT (ton cinsinden yüksüz ağırlık) gemi inşa kapasitesine, 19milyon DWT bakım onarım kapasitesine, 239bin ton çelik işleme kapasitesine, 80,000 DWT’lik tek parça gemi inşa kapasitesine, 282.270 ton’a kadar kaldırma kapasitesine sahip çeşitli büyüklüklerde 15 adet yüzer havuz ile 1 adet kuru havuza sahiptir. Ayrıca, Türk tersanelerinden biri 80 metrelik boy, 355 metrelik en uzunluğuna sahip, 300 DWT yüzdürme kapasitesi ile dünyadaki en büyük yüzdürme havuzlarından birine sahiptir.
Gemi inşa sanayi, çelik sanayi, makine imalat sanayi, elektrik-elektronik sanayi, boya sanayi ve lastik-plastik sanayi gibi pek çok sanayi kolu ile işbirliği içindedir. Bu anlamda emek yoğun karakteri ve yarattığı geniş faaliyet alanı ile Türkiye’deki istihdam sorununun çözümüne önemli katkılarda bulunmaktadır. Günümüzde Türk gemi inşa sektörü, modern tersanelere, gelişmiş teknoloji ve kalite sertifikalarına sahip olmanın yanında tecrübeli ve kalifiye bir iş gücü istihdam etmektedir. Sektörde yan sanayi ile birlikte 50.000kişi çalışmaktadır. Ürettiği mal ve hizmetler itibariyle doğrudan veya dolaylı olarak her zaman uluslararası rekabete tabii olan ve uluslararası normlara göre yönlendirilmektedir. Sektör her ülke için askeri, ticari ve sosyal açıdan özel bir öneme sahiptir. Türk gemi inşa sektörünün Türkiye ekonomisine yeni gemi inşasından 1,5 milyar dolar, gemi bakım ve onarımından 1 milyar dolar katkısı bulunmaktadır.
Türk tersanelerinde üretilen gemi tipleri ve tonajları çok çeşitlidir. Üretilen başlıca gemi tipleri; kimyasal madde tankeri, balıkçı gemisi, konteyner, dökme yük gemisi, yat, mega yat, römorkör, tanker, yelkenli, genel kargo gemisi, yakıt tankeri, hızlı müdahale gemisi,
© Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 20161sahil güvenlik botu, sürat teknesi, çok amaçlı tanker, kuru yük gemisi, çimento gemisi ve mavnalardır. Türk tersanelerinde uluslararası standartlara (ISO, AQAP, vb.) uygun ve belirli denetim kuruluşların gözetimi altında üretim yapılmaktadır.
2014yılında Türk tersanelerince 28 çeşit gemi tipinde 249 adet gemi inşa edilmiştir. Gemi İnşa Sanayicileri Birliği tarafından hazırlanan rapora göre bu gemilerin 94’ü Tuzla’da, 74’ü Yalova’da, 27’si Zonguldak’ta, 18’i İzmit’te, 16’sı Balıkesir’de inşa edilirken, 20 adedinin de diğer bölgelerde üretildiği görülmektedir. Yeni inşa edilen 249adet geminin tiplerine göre dağılımı ise şu şekildedir:49 römorkör, 23 balık avlama, 22 platform destek, 20 polis botu, 19 yolcu teknesi, 15 mega yat, 11 genel servis botu, 10 kimyasal tanker, 10 kuru yük, 10 akaryakıt tankeri, 10 karakol devriye botu ve 50 adet diğer çeşit gemi.Türk tersaneleri gemi yat ve siparişinde, 2014 yılı Aralık ayında 45 adet gemi ve yat siparişi ile 10. sırada yer alırken; 2015yılı Mart ayı itibariyle 50 adet siparişle yine 10. Sırada yer almıştır.
Türkiye’nin hızla büyüyen gemi inşa sanayii; küçük tonajlı tankerler alanında çok ciddi bir ilgi odağı olmaya başlamıştır. Türkiye’nin önde gelen tersaneleri, gemi inşa kalitesi konusunda önemli gelişmeler kaydetmişler, tesislerinin kapasitesini artırmak konusunda da yoğun bir yatırım çalışması başlatmıştır. Bu gelişmelerin dışında büyük tersanelerden bazıları, tesislerini; 45.000 DWT’ye kadar olan gemileri inşa edebilecek şekilde büyütmeye başlamışlardır.
Avrupa’da düşük tonajlı kimyasal tanker üretiminde ilk sırada olan Türk gemi inşa sektörü, mega yat (boyu 25 metreden yüksek yat) üretiminde ise dünyada önde gelen ülkelerdendir. Sektör kimyasal tanker ve megayat siparişi yanında; petrol tankerleri, yelkenli ve balıkçı tekneleri konusunda da birçok sipariş almaktadır.Türkiye özellikle Süper yat (24m ve üstü ) inşasında 2007 yılından itibaren istikrarlı bir yükseliş göstermiş ve 2010 verileriyle teslim edilen süper yat adet ve uzunluğu itibariyle dünya üçüncülüğü konumuna kadar yükselmiştir. 2014 global sipariş defteri verileri incelendiğinde ülkemiz sipariş sıralamasında 3.005m ve 68 proje ile yine dünya üçüncülüğünde yer almaktadır.